1. Federacja Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP stwierdza, że zapewnienie prawidłowych warunków realizacji zadań edukacyjnych przez jednostki samorządu terytorialnego - jako organy prowadzące - wymaga zasadniczych zmian o charakterze systemowym. Uważamy, że obecny system oświatowy zbudowany jest na bezwzględnie egzekwowanych branżowych przywilejach i dominujących interesach nauczycielskich związków zawodowych. Charakteryzuje się on kompetencyjnym chaosem i nadmiarem regulacji, a obowiązujący system doboru i weryfikacji nauczycieli nie sprawdza się w praktyce. System ten nie sprzyja wysokiej jakości procesu nauczania i wychowania, a w konsekwencji celowi jakim powinno być podwyższanie jakości kapitału ludzkiego w Polsce, tj. przygotowania młodych ludzi do funkcjonowania w warunkach globalnych wyzwań dotyczących konkurencyjnej gospodarki rynkowej i jako dobrych obywateli Rzeczypospolitej.

2. Wprowadzenie tych systemowych zmian jest także niezbędne ze względu na już obecnie wysokie obciążenia finansowe samorządów lokalnych powodowane przez prowadzenie oświaty, jak również rosnące ryzyko przekroczenia progu możliwości finansowych wielu samorządów. Zasadnicze zmiany w oświacie wymusza także niż demograficzny. W tej sytuacji oczekujemy od nowego Parlamentu i Rządu RP dokonania w najbliższym okresie niezbędnych i zasadniczych przeobrażeń w systemie oświaty w Polsce, służących wyżej wzmiankowanym celom.

3. Za postulaty o znaczeniu fundamentalnym z punktu widzenia realizacji wyżej wymienionych celów uważamy:
1) zastąpienie dotychczasowego prawa oświatowego, narzucającego samorządom lokalnym model zarządzania szkołami i placówkami oświatowymi, ustawowym zestawem państwowych standardów edukacyjnych o charakterze jakościowym i ilościowym;
2) refundowanie jednostkom samorządu terytorialnego kosztów wynagrodzeń nauczycieli w 100% z Budżetu Państwa;
3) wycenę państwowych standardów edukacyjnych oraz ustawowe zagwarantowanie samorządom lokalnym środków niezbędnych na realizację zadań oświatowych, spełniających państwowe standardy edukacyjne;
4) określenie standardów zatrudnienia nauczycieli i pracowników niepedagogicznych oraz standardów liczebności dzieci w oddziałach w zależności od typu szkoły;
5) zastąpienie Karty Nauczyciela nowoczesnym prawem pracy z określonymi wymogami jakościowymi dla nauczycieli - pedagogicznych pracowników gminnych jednostek organizacyjnych;
6) ograniczenie roli wojewódzkiego kuratora oświaty do kontroli przestrzegania standardów i czuwania nad jakością oświaty.
Obszary funkcjonowania systemu oświaty, w których niezbędne jest przeprowadzenie zmian przedstawiamy we wnioskach szczegółowych. Stanowisko Federacji opracowano w oparciu o uchwałę Zgromadzenia Ogólnego Śląskiego Związku Gmin i Powiatów.

4. Jeżeli samorząd lokalny ma być prawdziwym gospodarzem prowadzonych przez siebie szkół i placówek oświatowych, w pełni odpowiedzialnym za ich działalność, konieczna jest realizacja przedstawionych powyżej postulatów, która pozwoli na przeprowadzenie pilnych i fundamentalnych zmian w systemie funkcjonowania oświaty, prowadzonej przez jednostki samorządu terytorialnego dla dobra uczniów i rodziców oraz rozwoju społeczności lokalnej i całego kraju.

Józef Korpak
Członek Rady Federacji
Przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego
Śląskiego Związku Gmin i Powiatów

Kazimierz Barczyk
Przewodniczący Federacji
Regionalnych Związków
Gmin i Powiatów RP

Kraków, 10 stycznia 2008 r.